العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
537
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
آن است كه آزادى و نكاح هر يك متوقف بر ديگرى است و بدون يكى از آنها ديگرى صحيح نيست مانند مالكيت بايع و مشترى نسبت به مبيع و ثمن و در يك صيغه هر دو با هم واقع مىشوند . ام ولد يعنى كنيزى كه از مولاى خود فرزند دارد مملوك است اما فروش آن جائز نيست مگر آن را نسيه خريده باشند و بها نداده و مال ديگر نباشد كه در بهاى او بدهند مىتوان همان را در بهاى خودش مصرف كرد . ام ولد از نصيب فرزندش آزاد مىشود و اگر كم آيد خود در اداى قيمت كوشش كند . اگر كنيزى را بفروشند خريدار مىتواند نكاح او را فسخ كند و از شوهر جدا سازد و اگر شوهر او هم بنده باشد مالك بنده مىتواند به سبب فروش كنيز نكاح بنده خود را فسخ كند و اگر بنده را بفروشند حكم همين است صاحب بنده حق فسخ دارد و اگر زن او كنيز باشد صاحب كنيز هم حق فسخ دارد .